AQI Delhi chạm 245: GRAP giai đoạn 1 kích hoạt

Chỉ số AQI Delhi chạm mức 245: Delhi chính thức bước vào mùa ô nhiễm

Ngày 21/10/2026, chỉ số AQI Delhi trung bình đạt 245 lúc 16h, đánh dấu ngày đầu tiên mùa này rơi vào loại “kém” (poor). Theo dữ liệu giám sát, chỉ số AQI Delhi lúc 14h đã ở mức 244 rồi tăng nhẹ vào buổi chiều. Con số 245 là mức cao nhất trong 100 ngày qua, trong khi hôm trước 20/10 chỉ số AQI Delhi trung bình chỉ ở mức 179, thuộc loại “trung bình”. Cú nhảy vọt trong 24 giờ được giới chuyên gia coi là tín hiệu mùa ô nhiễm tại Delhi đã chính thức bắt đầu.

Lần gần nhất chỉ số AQI Delhi ở mức tương tự là ngày 13/7, với chỉ số trung bình trong ngày đạt 246. Đáng chú ý, đợt tăng ô nhiễm xảy ra chỉ một ngày sau lễ Dussehra (20/10), một trong những lễ hội lớn của Ấn Độ. Tuy nhiên, các chuyên gia chưa thể khẳng định đốt pháo hay đốt rơm rạ trong dịp lễ là nguyên nhân trực tiếp khiến chỉ số AQI Delhi tăng vọt. Phân tích chi tiết nguồn thải vẫn đang được hệ thống giám sát tiếp tục cập nhật.

Trước diễn biến này, Ủy ban Quản lý Chất lượng Không khí (CAQM) đã kích hoạt ngay Giai đoạn 1 của Kế hoạch Hành động Ứng phó Phân cấp (GRAP) trên toàn vùng Delhi-NCR. GRAP Giai đoạn 1 áp dụng khi chỉ số AQI Delhi nằm trong khoảng 201–300, tương ứng mức “kém”. Theo khung GRAP sửa đổi được phê duyệt tháng 9/2026, Giai đoạn 1 gồm 25 điểm hành động mà các cơ quan phải triển khai đồng loạt. Đây là bước phản ứng đầu tiên nhưng quan trọng nhằm ngăn chỉ số AQI Delhi tiếp tục leo thang.

Giai đoạn 1 của GRAP: hàng loạt biện pháp khẩn được triển khai khi chỉ số AQI Delhi vượt ngưỡng

Các biện pháp Giai đoạn 1 tập trung siết kiểm soát bụi tại công trường xây dựng — nguồn phát thải bụi mịn đáng kể khi chỉ số AQI Delhi bước vào ngưỡng “kém”. Đốt rác thải ngoài trời bị nghiêm cấm trên toàn vùng Delhi-NCR. Cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra giấy chứng nhận kiểm soát ô nhiễm (PUC) của phương tiện giao thông, đồng thời xử lý nghiêm xe gây ô nhiễm rõ rệt và xe quá niên hạn lưu hành. Các biện pháp này được kỳ vọng kéo giảm chỉ số AQI Delhi trong ngắn hạn.

Lệnh cấm đối với nhà hàng, lò gạch và xe tải khi chỉ số AQI Delhi ở mức báo động

Đáng chú ý là lệnh cấm khách sạn, nhà hàng dùng than và củi trong lò tandoor, buộc chuyển sang điện hoặc gas trong thời gian chỉ số AQI Delhi ở mức báo động. Cơ quan chức năng cũng thanh tra các nhà máy công nghiệp và lò gạch, đồng thời quét đường cơ giới và phun nước giảm bụi mịn. Xe tải không có điểm đến tại Delhi phải chuyển hướng qua các đường cao tốc vành đai Đông và Tây (Eastern và Western Peripheral Expressways), còn xe buýt liên tỉnh chỉ được hoạt động nếu là xe điện, xe CNG hoặc diesel chuẩn BS-VI.

Nguyên nhân khiến chỉ số AQI Delhi tăng đột biến

Theo hệ thống hỗ trợ quyết định của Delhi, giao thông đóng góp khoảng 20,5% lượng ô nhiễm của thủ đô hôm 20/10, còn đốt rơm rạ ở các bang lân cận đóng góp khoảng 8%. Đây là hai nguồn thải chính khiến chỉ số AQI Delhi tăng vọt khi thời tiết chuyển mùa. Hàng năm, khi gió mùa rút đi và nhiệt độ giảm, chất ô nhiễm tích tụ gần mặt đất, khiến chỉ số AQI Delhi luôn xấu đi vào cuối tháng 10 và tháng 11. Sự cộng hưởng giữa nguồn thải địa phương và khu vực lân cận đã tạo ra đợt ô nhiễm đúng lúc Delhi bước vào mùa đông.

Thời tiết cũng góp phần vào đợt tăng này. Cơ quan Khí tượng Ấn Độ (IMD) và Viện Khí tượng Nhiệt đới Ấn Độ (IITM) dự báo chỉ số AQI Delhi tiếp tục duy trì mức “kém” trong những ngày tới. Không có mưa trong giai đoạn 21–23/10, đồng nghĩa thiếu cơ chế “rửa trôi” tự nhiên các chất ô nhiễm. Tuy nhiên, một áp thấp nhiệt đới mới có thể ảnh hưởng tây bắc Ấn Độ từ ngày 24/10, mang theo gió và có khả năng cải thiện chỉ số AQI Delhi nếu mưa xuất hiện.

Triển vọng: nguy cơ chỉ số AQI Delhi leo thang lên GRAP giai đoạn 2

Nếu chỉ số AQI Delhi chạm ngưỡng 301–400, CAQM sẽ kích hoạt GRAP Giai đoạn 2, tương ứng mức “rất kém”. Các cấp tiếp theo gồm Giai đoạn 3 khi AQI đạt 401–450 (nghiêm trọng) và Giai đoạn 4 khi AQI vượt 450 (nghiêm trọng cộng). Việc kích hoạt sớm Giai đoạn 1 khi chỉ số AQI Delhi mới ở mức 245 cho thấy nhà chức trách muốn hành động phủ đầu thay vì chờ ô nhiễm leo thang. Giới quan sát đánh giá khung GRAP sửa đổi tháng 9/2026 giúp các cơ quan phản ứng nhanh và đồng bộ hơn những năm trước.

Delhi từ lâu được xếp hạng trong số các thủ đô ô nhiễm nhất thế giới, và mỗi mùa đông chỉ số AQI Delhi lại thành tâm điểm chú ý của dư luận trong nước và quốc tế. Việc áp dụng các biện pháp kiểm soát nguồn thải có hệ thống như GRAP phản ánh quyết tâm của Ấn Độ với vấn đề mang tính cấu trúc này. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự còn phụ thuộc mức độ tuân thủ của các địa phương và sự phối hợp giữa các bang trong vùng thủ đô quốc gia.

Trong những ngày tới, diễn biến chỉ số AQI Delhi sẽ là thước đo cho thấy các biện pháp GRAP Giai đoạn 1 có phát huy hiệu quả hay không. Nếu thời tiết thuận lợi từ ngày 24/10 và các biện pháp được thực thi nghiêm, chỉ số AQI Delhi hoàn toàn có thể hạ xuống dưới ngưỡng 200. Ngược lại, nếu nguồn thải tiếp tục tăng trong khi thời tiết bất lợi, nguy cơ leo thang lên Giai đoạn 2 là hoàn toàn có thể. Dù kịch bản nào xảy ra, giám sát chặt chẽ chỉ số AQI Delhi và phản ứng kịp thời sẽ là chìa khóa để Delhi vượt qua mùa ô nhiễm năm nay.

Liên hệ IndiaPost để được tư vấn thêm 

xem thêm:

Chuyển phát nhanh DHL từ Hà Nội đi Pháp uy tín, chuyên nghiệp- Indochinapost

Dịch vụ gom hàng lẻ từ Sài Gòn đi cảng Uy Hải, tỉnh Sơn Đông TQ

7 thay đổi khi Air Cargo Ấn Độ mở rộng với Boeing 777-8F

7 thay đổi lớn khi an toàn thực phẩm Ấn Độ được siết chặt